Blog: Een delier, beangstigend en gevaarlijk!

09 juni 2016

Zo’n 60 procent van de mensen in een verzorgings- of verpleeghuis hebben weleens een zogeheten delier gehad. En 14 tot 24 procent van de ziekenhuispatiënten overkomt het. Ze zijn dan opeens heel verward en zien dingen die er niet zijn. Wilma Ruiter en - toevallig - ook haar moeder hebben een delier gekregen. 

Wilma Ruiter (57 jaar) kan zich haar hallucinaties nog helder voor de geest halen. “Donkere gewelven van de metro zag ik. Met buizenstelsels. Telkens als ik mijn ogen dicht deed, wilden die gangenstelsels me naar binnen zuigen. Op andere momenten renden er ratten over de vensterbank. Maar die beelden van de metrobuizen waren er het meeste. Steeds maar weer die donkere tunnels. Om ze niet te hoeven zien hield ik mijn ogen zo veel mogelijk open en concentreerde ik me op het systeemplafond van het ziekenhuis. Maar als ze van vermoeidheid dichtvielen, begonnen de beelden weer”, vertelt ze.

De hallucinaties ontstonden toen ze na een operatie vorig jaar hoge koorts en heel veel pijn had. Ze hielden een paar dagen aan. Wilma vond het een erg nare ervaring, want ze had het gevoel dat ze geen grip had op haar hersenen. Ze heeft er nu gelukkig geen last meer van. Later realiseerde ze zich dat ze een delier had gehad en welke risico’s dat met zich mee kan brengen.

“Pas toen ik een keer Jolanda van Tunen sprak, die mijn moeder verzorgt op Texel, viel het kwartje. Mijn moeder heeft namelijk in 2012 een delier gehad en Jolanda heeft ervoor gezorgd dat zij nu een deliersticker in haar medisch dossier heeft gekregen, zodat iedereen weet wat er met haar is gebeurd. Omdat de situatie bij mijn moeder heel anders was dan bij mij, heb ik het verband nooit gelegd.”

Kantje boord

Wilma’s moeder had problemen met haar bloedvaten. Ze kreeg een halsslagaderoperatie aan één kant, maar bij een controle bleek dat ook de andere kant voor 80 procent was dichtgeslibd en dat ze opnieuw geopereerd moest worden. “De situatie was zo ernstig dat ze eigenlijk niet meer terug naar Texel mocht. Ze kon elk moment overlijden. Maar mijn moeder wilde per se naar huis om het mijn vader persoonlijk te vertellen. Daar was ze niet vanaf te brengen. Bovendien wilde ze nog één nacht met hem samen zijn. Wij hebben haar uiteindelijk na overleg met de vaatchirurg heen en weer van Alkmaar naar Texel gebracht. Dat was natuurlijk een heel emotionele gebeurtenis voor iedereen, vooral voor mijn moeder. Die was extreem gespannen.”

Wonder boven wonder verliep de operatie voorspoedig. Na twee dagen mocht Wilma’s moeder naar huis. “Mijn ouders wonen afgelegen en mijn vader verkeert bepaald niet in een blakende gezondheid. Hij zei echter dat hij voor mijn moeder ging zorgen en zij wilde dat ook graag. Maar wij stonden op onze achterste benen, want we vonden het niet verantwoord. Onder protest hebben we mijn moeder naar Texel gebracht. Het leek goed met haar te gaan. ’s Avonds zag ze echter opeens mensen voorbij flitsen, kinderen die ze ooit in de klas had gehad of een bekende die naast haar zat en waarbij ze de hand op de knie wilde leggen. Ook waren er gezichten die gekke bekken naar haar trokken. Ze vertelde het alleen mijn vader en tegen ons zei ze dat ze zich prima voelde.”

Pas toen Wilma’s broer vanaf de volgende dag voor zijn moeder ging zorgen, werd duidelijk dat er iets aan de hand was. Wilma: “Hij vertelde het wel aan de huisarts, maar die wist ook niet goed wat hij ermee aan moest. De vaatchirurg was een paar weken later de eerste die constateerde: ‘Dit zijn tekenen van een delier. Ze heeft in een stresssituatie gezeten en de hersenen reageren daarop door de beelden van de angst naar voren te halen.’ Al vrij snel verdween dat, al ziet ze nu nog weleens mensen die er niet zijn. Bang wordt ze er gelukkig niet van, maar ze vindt het raar. Het is voor mij een geruststelling dat het in elk geval nu bekend is bij ons en in de Gollards (een Omring-locatie op Texel, red.), waar mijn moeder inmiddels woont.”

Steeds bekender

Volgens Jolanda (verzorgende thuiszorgteam Texel) is het inderdaad ontzettend belangrijk dat de omgeving weet dat iemand een delier heeft of heeft gehad. “Een delier kan gevaarlijk zijn. Je kunt er zelfs aan overlijden. Daarnaast is de kans vrij groot dat het nog een keer gebeurt.” Zij heeft binnen Omring veel moeite gedaan om het onderwerp onder de aandacht te brengen. Voor haar inspanningen kreeg ze zelfs de Jenneke van Veen-prijs. “Mijn vader heeft namelijk een delier gehad, dus ik weet hoeveel impact het kan hebben.”

 

 

 

 

Herken een delier

Een delier is acute verwardheid, waarbij iemand vaak last krijgt van hallucinaties en desoriëntatie. Soms gebeurt dit zonder dat anderen het merken en soms is diegene heel onrustig. Behalve beangstigend kan het ook levensbedreigend zijn. De oorzaak is waarschijnlijk een defect in de hersenen, bijvoorbeeld ontstaan door een hersenschudding of hersenbloeding. Dat kan ook jaren geleden al zijn gebeurd. Voor het opwekken van een delier is altijd een concrete aanleiding, variërend van een blaasontsteking tot een heupoperatie. Vaak is koorts de trigger maar, stress kan het delier ook in gang zetten.

Deze pagina delen op:

088 - 206 79 99